داراى عباراتى پيوسته و مطالبى به هم مربوط و به صورت رساله‌اى است كه بسيارى از امور اخلاقى در آن با روشى تفصيلى به گفت‌وگو گذاشته شده و از هر حيث انشاى ابن مقفع را در كليله و دمنه و كتابهاى الاداب او به ياد مىآورد . « وصية اخرى للفرس » اين قطعه هم كه مفصل‌تر از قطعه سابق است و بيش از ده صفحه از كتاب را دربر گرفته از گوينده‌اى ناشناس است كه نام او در كتاب ذكر نشده . از عنوان آن چنين پيداست كه مسكويه آن را از كتاب يا رسالهء خاصى منسوب به يكى از حكماى ايرانى انتخاب كرده ؛ گرچه مىتوان اين را هم پذيرفت كه مآخذ مسكويه خود منتخباتى بوده از گفته‌هاى حكماى مختلف ايران ، و شايد بتوان تنوع مطالب آن را هم ناشى از همين امر دانست . اين قطعه كه با اين عبارت آغاز مىشود : « كن صدوقا لتؤمن على ما تقول . و كن ذا عهد ليوفى بعهدك . و كن شكورا تستوجب الزّياده . . . » « 1 » قسمتى از آن شامل عبارات كوتاه و مطالب جدا از نوع كلمات قصار است و قسمت ديگر شامل مطالبى است به هم پيوسته و نسبة مفصل از نوع قطعه‌اى كه قبل از اين ذكر كرديم . « وصايا اخرى للفرس » اين عنوان در كتاب مسكويه نيست و در اينجا براى معرفى چهار قطعهء ديگر كه در آنها هم نام گوينده ذكر نشده است اضافه شده . از اين چهار قطعه دو تا از آنها با عنوان « و قال آخر » از قطعه سابق جدا شده و يكى با عنوان « فصل » و چهارمى با عنوان « فصل من كلام حكيم آخر » . نخستين با اين عبارت آغاز مىشود : « ذلّلوا اخلاقكم للمحاسن و قوّدوها الى المحامد ، و علّموها المكارم ، و عوّدوها الجميل . . . » « 2 » و دوّمى با اين عبارت : « خرّجوا عقولكم بأدب

--> ( 1 ) . الحكمة الخالدة ، ص 74 . ( 2 ) . الحكمة الخالدة ، ص 85 .